گامی به سوی سراسری شدن همبستگی ، بیانیه برضدطرح کارورزی

فراخوان

بیانیۀ کنشگران حوزه‌های مختلف اجتماعی برضد «طرح کارورزی»همراه با صدها امضاها

مردم ایران!

حیات اجتماعی کارگران و دانشجویان این کشور؛ همچون معلمان، پرستاران و دیگر اقشار زحمتکش، به واسطه‌ی موج جدید سیاست‌های سودمحور و زودبازده سرمایه‌سالار، مورد هجوم قرار گرفته است. سکوت در برابر چنین حملاتی تحت عنوان «دامن نزدن به کشمکش‌های طبقاتی»، «سوءاستفاده‌های سیاسی-جناحی برای حمله به دولت» یا «اولویت آزادی بر عدالت» چیزی نیست جز چشم بستن بر زندگی اکثریت کسانی که آفرینندگان واقعی ثروت و مولدان حقیقی جامعه‌اند.

طرح کارورزی که پس از شکست طرح‌های استثماری مختلف، همچون طرح استاد-شاگردی، در دولت دهم تصویب شد، مجدداْ در دولت یازدهم مورد بازنگری و تنظیم قرار گرفت. این دولت که در تلاش برای تصویب لایحه‌ی اصلاح قانون کار، شکستی نسبی را متحمل شد، پروژه ای دیگر را برای خدمت به تأمین منافع خود و دیگر کارفرمایان آغاز کرد و بالاخره پس از انتخابات دولت دوازدهم و از تیرماه سال جاری شاهد اجرایی شدن طرح کارورزی هستیم؛ طرحی که ذیل «برنامه‌ی اشتغال فراگیر» قرار می‌گیرد و به شکل مستقیم حیات طبقه‌ی کارگر را نشانه رفته است.

ما، امضاکنندگان این بیانیه ضمن تأکید بر ماهیت استثماری «برنامه‌ی اشتغال فراگیر» (به‌ویژه طرح کارورزی) اعلام می‌کنیم که این طرح هدفی جز تأمین نیروی کار بسیار ارزان و بی ثبات برای سرمایه‌گذاران خارجی و داخلی ندارد و پیامد آن افزایش ناامنی شغلی و تضعیف بیش از پیش سطح زندگی برای طبقات فرودست است. کارفرمایان و مقامات دولتی، از جمله وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، تاکنون از هیچ فرصتی برای تبلیغ میلیون‌ها تحصیل‌کرده‌ی بیکار در ایران به عنوان نیروی کار ارزان در پیشگاه هیئت‌های تجاری و سرمایه‌گذاران خارجی دریغ نکرده‌اند. صندوق بین‌المللی پول نیز طی گزارش خود در سال ۲۰۱۷ درباره‌ی ایران، بر اهمیت این تحصیل‌کرده‌های بیکار در بالابردن سود برای بخش خصوصی تأکید کرده است. اکنون، اجرایی کردن طرح کارورزی درواقع لغزاندن جمعیت عظیم فارغ‌التحصیلان بیکار به دهان سیری‌ناپذیر سرمایه‌ای است که مایل است نیروی کار هرچه‌ ارزان‌تر و بی‌ثبات‌تر را به نفع سود سرمایه‌دار جذب کند. نگاهی به بندهای آیین‌نامه‌ی اجرایی این طرح، ماهیت واقعی آن را به خوبی مشخص می‌ سازد.

یک. بر اساس ماده‌ی ۱۰ طرح کارورزی، کارفرما هیچ تعهدی به استخدام موقت یا دائمیِ کارورز ندارد. همچنین، کارورز فاقد هرگونه حقی بر شمولیت تحت قوانین کار و تأمین اجتماعی است. متولیان طرح در حالی که مدعی اشتغال ‌زایی با چنین برنامه هایی هستند، باید پاسخ دهند که چهار تا شش ماه کارورزی بدون تعهد کارفرما به استخدام، چگونه می‌تواند ضامن کاهش نرخ بیکاری باشد؟ آیا هدف، علاوه بر کاهش دستمزدها و کاهش امنیت شغلی، ایجاد تغییرات صوری و غیرواقعی در آمارها نیست؟

دو. بر اساس متن دستورالعمل اجرایی طرح، مُزد کارورز «تا سقف» یک سوم حداقل دستمزد کشور (ماده‌ی ۸)، برای مدت چهار تا هشت ساعت در روز (تبصره‌ی ماده‌ی ۶)، در نظر گرفته شده است که نیمی از آن را دولت می‌پردازد. این مُزد که برای فرار از اعطای دیگر حقوق کار به کارورز «کمک هزینه‌ی آموزشی» نام گرفته، نه تنها حداقل نیازهای انسانی کارورز را تأمین نمی‌کند، بلکه نظر به عدم وجود دستورالعمل برای پرداخت حقوق کارورز، هیچ تضمینی برای پرداخت دستمزد در پایان دوره، طبق تبصره‌ی ماده‌ی هشت و یا وعده ی جهانگیری که پرداخت دستمزد به شکل ماهیانه را مطرح کرده است، وجود ندارد. علاوه بر این، بندهای «دال» و «واو» ماده‌ی ۱۴ با تعیین معیارهایی غیرعینی که وابسته به نظر کارفرما برای فسخ قرارداد بین کارورز و کارفرماست، دست کارفرما را برای فسخ قرار باز می‌گذارند. البته تداوم همین شرایط شکننده و غیرانسانی برای کارورز نیز وابسته به میل و اراده‌ی کارفرما است.

سه. طرح کارورزی شرایط کاری را برای کارگران شکننده و بی‌ثبات می‌کند. با وجود واردکردن قیودی در دستورالعمل اجرایی طرح، درجهت ممانعت از اخراج کارگران در مقابل جذب کارورزان، به دلیل ضعف و عدم شفافیت نهاد بازرسی، هیچ تضمین اجراییِ محکمی برای جلوگیری از تهدید مشاغل کارگران با اجرای طرح کارورزی وجود ندارد. علاوه بر این، مسئله‌ی کارگران موقت مطرح می شود. این قشر از کارگران که در دهه‌های اخیر، با انواع و اقسام ترفندهای قانونی و فراقانونی، بر شمار آن‌ها افزوده شده است، بیش از پیش در معرض بی‌ثباتی شغلی قرار می‌گیرند. با اجرای طرح «کارورزی»، کارفرما به راحتی می‌تواند کارگران موقت را که قراردادهای بی‌ثبات و وضعیت بیمه‌ی نامشخصی دارند، اخراج و به جای آن‌ها، کارورزان ارزان‌قیمت را جذب کند.

چهار. ماده‌ی ۱۹ دستورالعمل اجرایی، به سازوکار حل اختلاف بین کارورز و کارفرما اشاره دارد. در صورتی که در قانون کار کنونی، اختلافات بین کارگر و کارفرما عمدتاً به شوراهای حل اختلاف حواله داده شده، ماده‌ی ۱۹ با پیروی از لایحه‌ی تصویب‌نشده‌ی اصلاح قانون کار، مرجع بی‌طرفی را برای حل اختلاف تعیین نکرده

است و سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای، وزارت کار و اداره‌ی استانی وزارت کار را مرجع حل اختلاف قرار داده است. به این ترتیب در صورت بروز هرگونه اختلاف بین کارورز و کارفرما، هیئتی که متشکل از نمایندگان دولت است به مشکلات رسیدگی می‌کند. نقش تشکل‌های کارگری ( رسمی و غیرمستقل) به طور کامل نادیده گرفته شده است. از این منظر، طرح «کارورزی»، در راستای تبدیل قانون کار از مسئله‌ی حقوق عمومی به مسئله‌ی حقوق خصوصی عمل می‌کند.

پنج. در حالی که بنابر قانون کار، شخص به محض ورود به کارگاه و مشغول‌شدن به کار باید ذیل بیمه‌ی تأمین اجتماعی قرار بگیرد، دولت کارفرما را از بیمه‌ی کارورز معاف کرده و تنها بیمه‌ی مسئولیت مدنی را که شامل بیمه‌ی حوادث می‌شود اجباری کرده است که پرداخت حق بیمه‌ی آن نیز نه بر عهده‌ی کارفرما، که بر عهده‌ی خود دولت است. این در حالی است که بدهی گزاف دولت به سازمان تأمین اجتماعی، مانع از این می‌شود که دولت به این وظیفه‌ به‌درستی عمل کند.

وزارت کار، طی جوابیه‌هایی اشاره کرده است که طرح کارورزی به هیچ وجه به قانون کار ارتباطی ندارد، بلکه بحثی آموزشی است و خارج از محیط کار تعریف می‌شود؛ در حالی که ورود به محیط کار باید تحت نظام قانون کار تعریف شود. مگر اینکه بگوییم تعریفی از این موضوع در قانون کار نیست؛ موضوع بند «الف» ماده «۱۱۲» در قانون کار می‌گوید افرادی که داوطلبانه برای کارآموزی می‌آیند، در صورتی که به کارآموزی توأم با کار اشتغال داشته باشند، مشمول بند «ب» ماده «۱۱۲» می‌شوند که در شرط اول آن است که سن آنها بین ۱۵ تا ۱۸ سال باشد؛ و در ضمن حقوقی در این قانون برای آنها در نظر گرفته شده است که باید به ایشان تعلق بگیرد (ماده «۷۹» تا «۸۴»)؛ همچنین باید از حقوق شورای ‌عالی کار تبعیت کنند و بیمه شده باشند. در صورتی که قرار نباشد فرد حین کارآموزی کار کند، باز هم تکلیف مشخص است: این افراد اگر کارآموزی هستند که موضوع بند «الف» هستند، به گفته ی قانون باید به مراکز کارآموزی یا آموزشگاه‌های آزاد معرفی ‌شوند و حق ورود به محیط کار را ندارند. اگر موضوع بند «ب» باشند باید مشمول تمامی قوانین کار بشوند. یعنی باید دستمزد و بیمه مطابق قوانین کار به آنها تعلق بگیرد. طبق این قوانین، نوجوان شاغل باید ۶ ساعت در روز کار کند. در این صورت هم باید قرار‌داد کارآموزی‌ وجود داشته باشد که کارفرما متعهد به جذب فرد شود.

البته ما با صراحت اعلام می‌کنیم که مشکل طرح کارورزی – و طرح‌های مشابه –به هیچ‌عنوان محدود به نواقص آیین‌نامه‌ای و حقوقی نیست؛ بلکه این طرح از اساس استثماری و مشکلات آن ریشه‌ای‌تر است و پیامدهای اجتماعیِ آن فاجعه‌ به بار می‌آورد. بی تردید قانون کار کنونی، خود بخشی از مشکلات وضعیت کارگران ایران است. اما مسئله آن جاست که مجریان قانون خود را برای سودجویی بی حصر از کارگران با حداقل های درنظر گرفته شده و ذیل پرچم قانون، محق می دانند . از این روست که ما بر ضعف های قانونی که هدفش درهم شکستن تمامی امکان های مقاومت برضد ارزان‌سازی هرچه بیشتر نیروی کار است، دست می گذاریم. با اجرایی شدن این طرح، بیکارهای تازه‌وارد و شاغلان قدیمی، هردو حقوقشان به خطر می‌افتد. عرضه‌ی مازاد بر تقاضای نیروی کار باعث می‌شود قیمت نیروی کار پایین بیاید. در این صورت تفاوتی ندارد که فرد بیکار باشد یا شاغل، این طبقه کارگر است که قدرت چانه‌زنی‌اش را هرچه بیشتر از دست می‌دهد.

دولت از طریق «کارورزی» صرفا به دنبال راه فراری است تا با دستکاری در آمار و ارقام، موفقیتش در کاهش بیکاری را به رخ بکشد. در حالی که به‌کارگماردن دانش‌آموختگان دانشگاهی به مدت چهار تا شش ماه – بی هیچ تضمینی برای استخدام– و سپس جایگزین‌کردن چند دانش‌آموخته‌ی دیگر، تنها آمارهای مقطعی بیکاری را کاهش می‌دهد. از طرفی، طرح «کارورزی» تنها فرافکنی بحران در آموزش عالی و سرپوش‌گذاشتن بر آن است. «کارورزی» طرحی در جهت «انتقال مهارت» است، حال آن‌که در تمام رشته‌های فنی و مهندسی – که آماج اصلی طرح کارورزی هستند – دانشجو به عنوان بخشی از برنامه‌ی درسی خود باید در محیط‌های واقعی کار، ساعت‌ها «کارآموزی» بگذراند. پس از گذراندن این «کارآموزی»، «کارورزی» چه سودی برای مهارت‌آموزی دانشجو دارد؟

علاوه بر اینها «کارورزی»، از آن جهت که نشان از روحیه‌ی عمومی دولت در مواجهه با مسئله‌ی دانشگاه دارد – یعنی نگریستن به دانشگاه همچون بنگاهی سودآفرین و خوداتکا و کارخانه‌ی تولید نیروی کار تحصیل‌کرده‌ی ارزان‌قیمت – به تشدید رکود سیاسی-اجتماعیِ دانشگاه‌ها می‌انجامد. در ذیل چنین رویکردی به دانشگاه – که نه فقط در طرح «کارورزی»، بلکه در طرح‌هایی مثل سهمیه‌بندی یارانه‌ی دانشگاه‌ها بر اساس پتانسیل اشتغال‌زایی آن‌ها، طرح تحول در علوم انسانی، گنجاندن درس‌هایی چون «مبانی کارآفرینی» در دروس رشته‌هایی مثل علوم اجتماعی و پولی‌سازی‌های فزاینده‌ی امکانات دانشگاهی و چندین طرح و نقشه‌ی دیگر نیز مشهود است – اساساً دیگر دانشگاه جایی برای تعاملات اجتماعی و فعالیت‌های صنفی و سیاسی نخواهد بود. دانشجویان همواره کارگرانی بالقوه خواهند بود که هرچه سریع‌تر باید روند تحصیل را طی کنند و مهارت بیاموزند تا به کارگران بالفعل ارزان‌قیمت بدل شوند. اگر «طرح کارورزی» صرفا برای دانش‌آموختگان دانشگاهی است اما «طرح مهارت‌آموزی در محیط کار واقعی» همه اقشار جامعه را در‌برمی‌گیرد. اینجا دیگر نه خبری از آن ۳۱۰ هزار تومان است، و نه معافیت دو ساله‌ی بیمه‌. این طرح به طور مشخص به کارفرماها اجازه می‌دهد از مهارت‌آموزها به‌عنوان نیروهای ارزان‌قیمت و حتی رایگان استفاده کنند.

با استناد به تمام دلایل فوق و در همراهی با اعتراضات گسترده‌ی اقشار مختلف، که آماج حملات چنین طرح‌هایی هستند، ما امضاکنندگان این بیانیه خواستار لغو «طرح کارورزی» هستیم. همچنین از آحاد جامعه می‌خواهیم تا نسبت به تصویب و اجرا شدن چنین طرح‌هایی تحت عنوان شعار «خارج کردن جامعه از بحران» اعتراض کنند. این‌گونه طرح‌های ضداجتماعی و سودمحور، نه تنها با کرامت و زیست انسانیِ کارگران، دانشجویان و بیکاران، که با قوانینی چون قانون کار که حداقل پشتوانه‌های حمایتی از نیروی کار را تأمین می‌کنند، مغایرت دارند. در نتیجه خواست فوری و صریح ما الغای طرح کارورزی و طرح‌های مشابه آن نظیر «مهارت‌آموزی در محیط کار» است. ما مصرانه از معلمان، پرستاران، کارگران، دانشجویان و تمامی متعهدان به آرمان برابری و عدالت می‌خواهیم در برابر این حملات غیرانسانی به نیروهای کار بایستند.

فریبرز رئیس دانا                                            اقتصاد دان و عضو کانون نویسندگان ایران

کاظم فرج الهی                                     فعال کارگری

محمد مالجو                                         اقتصاد دان

حسن مرتضوی                                    مترجم

احسان شریعتی                                    استاد دانشگاه

ناصر زرافشان                                    حقوقدان

حسین اکبری                                        فعال کارگری

نسرین ستوده                                       وکیل و فعال حقوق بشر

اکبر معصوم بیگی                               مترجم و عضو کانون نویسندگان ایران

پرویز صداقت                                     اقتصاد دان

شهاب اکوانیان‌      ‌                     فعال ملی‌مذهبی

یوسف اباذری                                      استاد دانشگاه

فرحناز شیری                                      عضو سندیکای شرکت واحد و اتوبوس رانی

احمد سیف                                          نویسنده و مترجم

محسن حکیمی                                      مترجم، فعال کارگری و عضو کانون نویسندگان ایران

کمال خسروی                                      پژوهشگر اقتصاد سیاسی

رضا شهابی                                         عضو هیئت مدیره سندیکای شرکت واحد و اتوبوسرانی

مراد فرهادپور

صالح نجفی

سهند ستاری

رحمان بوذری

مهدی تقوی                                                 اقتصاددان

محمود بهشتی لنگرودی                        فعال صنفی معلمان

جعفر عظیم زاده                                              دبیر اتحادیه آزاد کارگران ایران

یاشار سلطانی                                      روزنامه نگار

عبدالله وطن خواه                                             فعال کارگری

جعفر ابراهیمی                                    فعال صنفی معلمان

محمد رضایی                                       استاد دانشگاه

دلارام علی                                                     فعال زنان

حمید آصفی                                                     پژوهشگر اقتصاد سیاسی

داود رضوی                                        عضو سندیکای شرکت واحد و اتوبوس رانی

فریدا آفاری                                         فعال اجتماعی، مترجم و پژوهشگر

پروین محمدی                                      فعال کارگری

حسن سعیدی                                        عضو سندیکای شرکت واحد و اتوبوس رانی

علی معظمی جهرمی

محمد آقازاده                              روزنامه نگار

فروغ اسدپور                                       فعال اجتماعی، مترجم و پژوهشگر

محمد جراحی                                       فعال کارگری

یاسر ریگی                                                    فعال صنفی معلمان

ناصر محرم زاده                                              عضو سندیکای شرکت واحد و اتوبوس رانی

فیروزه مهاجر                                      فعال زنان

شهریار وقفی پور                                نویسنده و مترجم

فرشید هکی                                         فعال مدنی

یاشار دارالشفا                                      فعال دانشجویی

کاوه مظفری                                         فعال اجتماعی

امیر یعقوبعلی

محسن اکبرزاده

خسرو صادقی بروجنی                         پژوهشگر

فروغ عزیزی                                      فعال حوزه زنان

آیدین ترکمه                                                 پژوهشگر

ایمان واقفی                                          مترجم و فعال حوزه شهر

مصطفی غلام نژاد                               کارگر

اردوان تراکمه                                      فیلمساز

عباس شهرابی                                     فعال دانشجویی

عابد توانچه

علیرضا اخوان                                     فعال اجتماعی

بابک ذاکری                                        روزنامه نگار و نویسنده

امیر چمنی                                                   کنشگر مدنی

علی اکبر مومنی ملکشاه                                   فعال دانشجویی

مهدی توپچی                                        فعال سیاسی

جلوه جواهری                                      فعال حوزه زنان

بشیر احسانی                                       فعال اجتماعی

سمیه رستم پور                                    فعال اجتماعی

محمد حبیبی                                                     فعال صنفی معلمان

علی سالم

رضا اسکندری                                    مترجم

عماد برقعی                                         فعال اجتماعی

حسام سلامت                                        فعال دانشجویی

مرضیه امیری                                     روزنامه نگار و فعال دانشجویی

احسان محمدی

آرمان ذاکری                                        فعال دانشجویی

محمد کریم اسایش                                            کارشناس اجتماعی شهر

مسعود حسینی                                      هنرمند

حسام حسین زاده                                   فعال دانشجویی

البرز محبوب خواه

احمد زاهدی لنگرودی                          روزنامه نگار

کیوان مهتدی                                        نویسنده- مترجم

سینا چگینی                                                  پژوهشگر اجتماعی و روزنامه نگار

مهسا اسدالله نژاد                                              فعال دانشجویی

رضا اسد آبادی                                    روزنامه نگار

امیر امیرقلی                                        فعال کارگری

حسن شفایی                                         فعال سندیکایی

اوختای حسینی                                     فعال اجتماعی

روزبه درنشان                                     فعال اجتماعی

افشین پرورش                                     فعال فرهنگی

رشید فشارکی

صدیقه پاک ضمیر                                            فعال صنفی معلمان و فعال زنان

محمد مهدی پور                                               روزنامه نگار و شاعر

مصطفی هوشمند                                              فعال دانشجویی

اسکندر لطفی                                       فعال صنفی معلمان

سید رحیم میر عبدالله                            رئیس شورای اسلامی کار ستاد مرکزی شرکت واحد اتوبوسرانی تهران وحومه

مرتضی مقیمی                                     فعال و وکیل حقوق بشر

عابس خلقی                                         هنرمند تئاتر

زهرا آیت الهی

الدوز هاشمی                                        فعال صنفی معلمان

محمود صدیقی پور                               فعال صنفی معلمان

بهنام محمدی                                        فعال صنفی معلمان

فرنوش احمدی                                     فعال صنفی معلمان

نسرین بهمن پور                                              فعال صنفی معلمان

حکیم الهی                                           فعال صنفی معلمان

پروین اسفندیاری                                             فعال صنفی معلمان

زینب سپهری                                       فعال صنفی معلمان

سارا حسینی                                        فعال دانشجویی

پریسا رفیعی                                        فعال دانشجویی

آیدین خلیلی

هومن طاهری

امیررضا مجرد                                    فعال دانشجویی

بابک ثبوتی                                         فعال دانشجویی

پویا جانی پور                                      فعال دانشجویی

فرشته رضایی                                     فعال دانشجویی

سینا درویش عمران

شکیبا استکی                                              فعال دانشجویی

مهتا مهدی زاده                                     فعال دانشجویی

حسین مرادی                                       فعال دانشجویی

علیرضا فلاح

فاطمه قدیری                                        فعال دانشجویی

محمد ایران نژاد                                               فعال اجتماعی

حسین مسرتی                                      فعال دانشجویی

سهیل آقازاده

محمدحسین صادقی

محمد شباهتی                                       فعال دانشجویی

نیلوفر فولادی

میلاد رضایی                                       فعال دانشجویی

محمد شریفی مقدم

بدون دیدگاه

پاسخی بگذارید

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

فراخوان
سخنی با بینندگان و همراهان سایت خبرگر

 همراهان محترم، به دلیل مشکلات مالی سایت خبرگر چند روزی نتوانست در سنگر مبارزه همیشگی خود برای اطلاع رسانی از بی صدایان ایران باشد. در همین چند روز اتفاقات زیادی در ایران ما افتاده است. پیشامد هایی که هرکدام مسیر پیش روی مردم ایران را روشن تر نشان می دهند. …

فراخوان
فوری فراخوان هفتمین روز درگذشت جهان پهلوان نوید افکاری زمان: جمعه۲۸شهریور

زمان: جمعه۲۸شهریور ۱۱صبح تا عصر مکان: قبرستان روستای سنگر،جاده شیراز سپیدان ۵۰ کیلومتربعداز شیراز منتظرحضورتمامی ایرانیان، قبایل وطن پرست وآزادی خواه(ایل لر، بختیاری، ترک،فارس،بلوچ وتمام اقوام ایران زمین) از سراسر کشور هستیم #نویدمان_را_کشتند #شیراز #نوید_افکاری #navidafkari #اعدام_نکنید #آزادشان_کنید #شیرازیها #آذربایجان #کازرون #اصفهان

فراخوان
سندیکای کارگران نیشکر هفت تپه:جهت اطلاع همه! تحمل و انتظار راه چاره نیست!

تصمیمات و اجرای فجایع صورت گرفته توسط سرمایه داران، کارفرمایان و صاحبان کار هفت تپه، با بهانه های مختلف به راحتی به تعویق میافتد. آنها حتی سعی در تغییر تصمیمات اثبات شده به اشکال متداول دروغین چندین دهه پیش هستند. اما آنها نمی توانند با هیچ بهانه ای، آن تصمیمات …

ترجمه به زبانهای دیگر
%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: